« هر جمعه، یک دقیقه با وحی: » (شماره: 140)
« دیگران » چقدر در زندگیِ دنیا و سرنوشتِ آخرتی ما « تأثیر » دارند؟
چون غالبِ مردم، از خود غافلند و توجّه ندارند که برای آزمایش و تفکیک شدن به دنیا آورده شدهاند، لذا تقریباً همة آنها خصوصا با وسوسة شیاطین، دیگران را (مثل: والدین، همسر، فرزندان، دوست، دشمن و شیطان)، در موفقیّتها یا شکستِهایِ خود و در عرصههایِ مختلفِ زندگی، مؤثّر و مقصّر میپندارند و به خصوص إیرادهایِ خود را به قصور و تقصیرِ اطرافیانشان نسبت میدهند و در پشتِ إشکالاتِ آنها پنهان میشوند و شاید علتِ أصلی درگیریها، طلاقها و تأخیر در ازدواجها، همین مؤثر و مقصّر پنداشتنِ دیگران است.
در حالیکه مردم در کشورها، شهرها، مشاغلِ مختلف و در خانواده با اینکه با هم زندگی میکنند و هر لحظه « زمینة پرش یا لغزش » یکدیگر را مهیّا میکنند و « بهانةبیداری یا عاملِ غفلتِ » یکدیگر هستند اما کارنامة هر فرد از هر نظر مستقل از دیگران است و سرانجام و آخرتِ هر فرد فقط مخصوصِ خودِ اوست.
لذا قرآن این نکتة خیلی مهم را به شکلهایِ مختلف بیان و بر آن تأکید میکند. مثلا پنج بار میفرماید:
... وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى (أنعام/164)(إسراء/15)(فاطر/18)(زمر/7)(نجم/38)
(هیچ فردی، بارِ فردِ دیگری را به دوشِ خود حمل نمیکند.)(یعنی هیچ مخلوقی در رفتارِ انسان مؤثر و مقصر نیست.)
یا میفرماید: مَنِ اهْتَدى فَإِنَّما يَهْتَدي لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها ... (إسراء/15)
(هر که هدایتِ قران و أولیاء الهی در هر زمان را بپذیرد به مقصد میرسد و هر که نپذیرد خودش را گم میکند.)
یا میفرماید: وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلاَّ ما سَعى (39) وَ أَنَّ سَعْيَـهُ سَوْفَ يُرى (نجم/40)
(برای انسان در هیچ زمینهای جز تلاش خودش چیزی نیست، و او در قیامت فقط تلاشِ خود را خواهد دید.)
یا میفرماید: مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ أَسَاءَ فَعَلَيْهَا ... (فصلت/46)
(هر که کار شایستهای را انجام دهد به نفع خود اوست و هر که زشت عمل کند به زیانِ خودِ اوست.)
یا میفرماید: إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِكُمْوَ إِنْ أَسَأْتُمْ فَلَها (إسراء/7)
(هر که زیبا عمل کند آن زیبائی برای خودِ اوست و هر که به زشتی عمل کند آن زشتی برای خودِ اوست.)
لذا قرآن 2 بار میفرماید: نگرانِ روزی باشید که هیچ فردی به خاطر فردِ دیگری در آنجا محاکمه نمیشود:
وَ اتَّقُواْ يَوْماً لاَّ تَجْزِي نَفْسٌ عَن نَّفْسٍ شَيْئاً (بقره/48 ـ 123)
بنابراین قرآن خصوصا به مذهبیها هشدار میدهد که فقط مراقب گفتار، رفتار، اخلاق و مواضعِ خود باشند:
يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا؛ عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّإِذَا اهْتَدَيْتُمْ ... (مائده/105)
« خدایا؛ یاریمان کن تا مُختار بودنمان را باور کنیم و قصور و تقصیرِ خود را به دیگران نسبت ندهیم. »