منظومه شماره ( 25 ):{ بخش سوم سوره: فجر (89) آيه: 21 تا 30 }
كَلاَّ، إِذا دُكَّتِ الْأَرْضُ دَكًّا دَكًّا (21) وَ جاءَ رَبُّكَ وَ الْمَلَكُ صَفًّا صَفًّا (22)
چنین نیست (که میپندارید) وقتی زمين در هم كوبيده شود * و (فرمانِ) خدایِ تو و ملائکه مرتّب بیايند.
ـ دَكًّا: (دکه، دکان)(محلِ همواری که حواس را منحرف نمیكند اما نیازهایِ او را برطرف مىکند.) همة زمین کوبیده و صاف میشود.
ـ حضرت امام رضا صلوات الله عليه فرمودند: مراد از « جاءَ رَبُّكَ »،« يَأْتِيَ أَمْرُ رَبِّكَ » (فرمانِ خدایت مىآيد) میباشد.
ـ خداوند در قيامت، برای حسابرسی دقیق افرادِ بشر، ربوبیّت مطلق خود را نمایان میکند.
ـ در صحنة قيامت، همة ملائکه با رعايت نظم و ترتیب خاصی، برای حسابرسی افراد بشر حضور خواهند داشت.
وَ جيءَ يَوْمَئِذٍ بِجَهَنَّمَ يَوْمَئِذٍ يَتَذَكَّرُ الْإِنْسانُ وَ أَنَّى لَهُ الذِّكْرى (23)
و آن روز تا جهنّم را بیاورند، انسان (تکالیفش را) به یاد میآورد اما آن یادآوری سودی برایش ندارد.
ـ مراد از « وَ جِيءَ يَوْمَئِذٍ بِجَهَنَّمَ » نیز ظاهراً « تجسم أعمال انسان » و مانند آیة: « بُرِّزَتِ الْجَحِيمُ » است.
يَقُولُ يا لَيْتَني قَدَّمْتُ لِحَياتي (24) فَيَوْمَئِذٍ لا يُعَذِّبُ عَذابَهُ أَحَدٌ (25) وَ لا يُوثِقُ وَثاقَهُ أَحَدٌ (26)
(در آن روز هر انسانی) میگوید كاش براى زندگانىِ (أبدى) خود (چيزى) آماده کرده بودم. * پس در آن روز هيچ فردی مانند مجازات او مجازات نشود. * و هيچ فردی مانند دربندشدن او دربند نشود.
ـ طبقِ فرمایشِ قرآن، انسان برای حضورِ در بهشتِ رضوانِ الهی باید از اینجا توشه و قابلیتِ لازم را برای زندگیِ همیشگی در آنجا تهیه کند، زیرا زندگی حقیقی و جاودانه فقط زندگى در قيامت و در قربِ باریتعالی است.
ـ قیامت، زمانِ حسابرسی دقیق أعمالِ مردم است و از آنها که با اینهمه تذکر و هشدار، ذاکر نمیشوند و غافل و کافر و منافق میمانند هیچ عذری پذیرفته نمیشود و هیچ راه فراری هم ندارند و باید در حسرت و تأسّف بمانند.
ـ چون هر انسانی در دنیا قطعاً از عقل و إختیار برخوردار است، لذا مجازاتِ او، مخصوص به شرائطِ خود او است.
ـ گاهی در دنیا، رفتارهایِ غیر مجاز، کیفرِ مشابهى دارند، امّا در قیامت، مجازات هر فرد متناسب با شرائط اوست.
يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّـةُ (27) ارْجِعي إِلى رَبِّكِ راضِيَـةً مَرْضِيَّـةً (28)
اى نفس مطمئنه؛ * (هر وقت) راضی و خشنود و موردِ پسندِ خدا (شدی) به سوى خدایت بازگرد.
ـ انسان دائما با نفس أمّاره و نفسِ لوّامة خود باید عاقلانه مبارزه کند تا در هر وضعی ذاکر باشد و بتواند مؤمنانه به نفس مطمئنه و آرامش روانی و به مقام رضایت برسد و همة أبعاد زندگی خود را مانند حضرات أئمة أطهار صلوات الله علیهم با تعالیم الهی تراز و تنظیم کند و مقبولِ نظامِ الهی شود و به رضوان و مقام قربِ الهی برسد.
ـ نشانة اطمینان انسان و رضایتِ خدا از او اینست که از خصوصیاتِ جسمیِ خود و از همة آزمونهایِ الهی راضی باشد.
ـ هر که در مرتبة نفس أمّاره و نفس لوّامه متوقف بماند هرگز به رضایتمندی نمیرسد و مقبولِ خدا نیز نمیشود.
فَادْخُلي في عِبادي (29) وَ ادْخُلي جَنَّتي (30)
پس (با این دو شرط) در جمعِ بندگانِ (برگزیدة) من وارد شو * و (برای همیشه) به بهشتِ (لقاءِ) من درآی.
ـ فقط هویتِ خدائیِ انسان میتواند مخاطبِ خدا باشد و دعوتِ او را بفهمد اما مادهگراها دعوت خدا را نمیفهمند.
ـ بهشت، برای آنهائی است که در دنیا، زوجیت و مسؤلیتِ إجتماعی را پذیرفته و از خودخواهی گریزان باشند.
ـ ظاهراً بهشت، انواع و درجاتِ مختلفى دارد که بالاترین آنها « وَ ادْخُلي في عِبادي وَ ادْخُلي جَنَّتِي » میباشد.
« خدایا؛ یاریمان کن تا همیشه ذاکر و مطمئن باشیم و غافل و خودخواه نباشیم و به مقامِ رضایت برسیم. »